Krótka medytacja na temat pewnego aspektu inflacji

 ,,Koń jaki jest każden widzi'' napisał w połowie XVIII wieku firlejowski proboszcz - niejaki Benedykt Chmielowski w swoich ,,Nowych Atenach''. Inflacja w Polsce przekracza 14% w stosunku rok do roku.
Dzisiejszy wstępniak w GW wskazuje jedno ze źródeł tego stanu rzeczy. A ściślej dlaczego w ostatnim czasie nastąpił istotny skok.

W styczniu ten współczynnik wynosił 9.4% (na marginesie - taki współczynnik inflacji był w roku 1980 i wiemy jak na to reagowało społeczeństwo).
Już od jakiegoś czasu łaziło mi to po głowie, ale nie miałem precyzyjnych danych.
Jakiś czas temu trafiłem byłem na puszenie się w jakimś ,,publikatorze'' niejakiego Daniela O. - prezesa Orlenu, który to już ca 2 lata temu opowiadał jak to kwitnie Orlen, bo za czasów rządów obecnej władzy w latach 2016-2019 jego zyski wyniosły ca 23 mld PLN, a za cały okres rządów PO - tylko niecałe 3. Facet podał prawdziwe liczby, a jak wiadomo liczby nie kłamią, natomiast kłamią politycy, a także dziennikarze, którzy je przywołują w dyskusjach, wywiadach itp.

Ne będę się wyżywał w stylu, że to czysta demagogia, bo nie można porównywać okresu 8 lat kryzysu światowego i europejskiego z okresem dawno nie widzianego prosperity w latach 2016-2019.

Ale powiedzmy sobie otwarcie. Jest coś takiego jak cena netto paliw odpowiadająca de facto cenie sprzedaży przez rafinerie. W tym rafinerie należące do państwa, lub przez państwo kontrolowane. 
Im wyższa ta cena tym wyższy zysk właściciela. Proste i oczywiste.
Zastrzygłem uszami, a tu dziś spoglądam na pierwszą stronę GW (papierową), a tu...

Bingo.

Otóż oczywiście prawdą jest, że nadal Polska ma jedną z najniższych cen detalicznych w Unii, ale...

Styczeń 2022 - po I tarczy antyinflacyjnej cena bez podatków (de facto cena rafinerii) stanowiła 89% średniej unijnej (w euro) - nawet spadła po tej I tarczy.
A 80% średniej unijnej po doliczeniu podatków itp.
Od grudnia 2021 powoli malała, by w lutym 2022 osiągnąć 76% średniej unijnej (nie widać, by I tarcza coś tu namieszała).

No hosanna...

Na koniec maja (4 miesiące po wprowadzeniu II tarczy) - cena bez podatków - to 108% średniej unijnej - natomiast detalicznie cena z lutego  skoczyła o 10pp osiągając 86% ceny unijnej. 
Przypomnijmy, że te dwie liczby (76% vs 86%) dotyczą cen detalicznych płaconych przy zakupie przez końcowego klienta.
No to procenty...
Cena rafinerii  to wzrost o ponad 21%, a wzrost cen detalicznych to nieco ponad 13%. Wszystko od momentu uruchomienia II tarczy.

Inaczej mówiąc rafinerie tuczą się nieźle na inflacji.

To oznacza, że Orlen osiągnie rewelacyjne zyski. No jasne... kierownictwo zajadle i zaciekle wychodziło z siebie, nie śpiąc po nocach by toto wypracować. 
W każdym razie na pewno usłyszymy taką narrację.

A to oznacza, że można będzie kupić jakieś kolejne ,,i czasopisma''... Albo co innego.

Jest oczywistością, że wyższe ceny paliw to wyższy koszt transportu, czy rownież przechowywania produktów wymagających np. chłodzenia, w końcu sporo elektrociepłowni pracuje na mazucie...

A więc kto za to zapłaci?

No - konsument... 

No i mała refleksja.
Paliwa to resort strategiczny, a jeśli rząd je kontroluje, to dlaczego dopuszcza do takiej sytuacji. Ma przecież moc decyzyjną m.in. w sprawie marż rafinerii.
Jedna z odpowiedzi już została udzielona - zyski Orlenu to w zasadzie pozabudżetowa kasa, którą oczywiście rząd, a ściślej polityczne kierownictwo jest zainteresowane - by położyć na niej łapę.

Druga - wyższa inflacja to dodatkowe (nominalne) wpływy z VAT (to najważniejszy składnik dochodów budżetu państwa - dobrze ponad 50%), Nieważne że siły nabywczej z tego nie ma, ale rząd ma do dyspozycji nominalnie więcej kasy.

Proste.

Generalnie rządy socjalne w sferze werbalnej walczą z inflacją. Rzeczywistość jest inna. Za rządów Olszewskiego uwolniono tzw. kotwicę antyinflacyjną - czyli sztywny kurs dolara ustanowiony za Balcerowicza, a za rządów SLD/PSL inflacja pozostawała na mniej więcej tym samym poziomie...

Powody oczywiste.

Miłego medytowania...

Aha. Pomijam kwestię kursu euro, bo przez ten (nieco ponad) kwartał  aż tak bardzo się nie zmienił.