Fotoceramika.

Miałem chyba 10 lat, kiedy przyjaciółka moich rodziców, pasjonatka fotografii - zaprosiła mnie do prowizorycznej ciemni - urządzonej w pomieszczeniu obok tzw. dyżurki, w internacie dla młodzieży z pobliskiego liceum.

Zapach odczynników i tajemnicze procesy ujawniające na papierze obraz pstryknięty aparatem - zadziałały jak narkotyk, uzależniając mnie od fotografii na długie lata.

Budynek tego byłego internatu jest integralną częścią małego osiedla, wybudowanego w 1942. dla Reichsarbeitsdienstu. Przy udziale angielskich jeńców. Anglicy budowali też pobliskie lotnisko dla Luftwaffe, ale to inna historia.

Przez dwa lata skoszarowani byli w tym budynku młodzi Niemcy. Ćwiczyli sprawność ciała i ducha w służbie tysiącletniej rzeszy. Potem wysłano ich na front jako mięso armatnie.

Po drugiej stronie ulicy - w domu przeznaczonym najprawdopodobniej dla lokalnego komendanta tej hitlerowskiej służby pomocniczej - w 1956. zamieszkali moi rodzice.

W pierwszym powojennym roku, szabrownicy wszelkiej maści ogołacali osiedlowe domki ze wszystkiego, co dało się wykopać, rozebrać, wyrwać, odciąć... Zdewastowano systemy c.o. i łazienki; zostały puste pomieszczenia, okradzione ze wszystkiego, czego nie zdołali zabrać uciekający w panice "nadludzie". Minąć musiało kilkanaście lat, zanim przywrócono sprawność systemom c.o. Zniknęły "kozy", które w drewnianych domach były śmiertelnym zagrożeniem dla mieszkańców. Kuchnie węglowe wymieniano stopniowo na gazowe.

Władza ludowa uporządkowała gospodarkę lokalową. Głównie z pomocą łapówek. Kto pierwszy się wprowadził i miał znajomości - ten zostawał głównym lokatorem. Dotyczyło to mieszkań po wymordowanych Żydach i budynków powstałych za okupacji. Pula mieszkań dla przedstawicieli władzy, urzędników, lekarzy i nauczycieli nie była duża, jak na miejscowe potrzeby.

W domu przeznaczonym najprawdopodobniej dla lokalnego komendanta RAD - kwaterowano nauczycieli, których szczególnie brakowało po wojnie. W następstwie różnych zdarzeń - teraz ja jestem właścicielem tej ruiny.

Przesadzam może z "ruiną"; remont jest jednak niezbędny, żeby zabytek zabytkiem pozostał jeszcze czas jakiś.

Czas jakiś temu, ukradkiem, znienacka - wpisano osiedle do rejestru zabytków, nie informując o tym jego mieszkańców. Nie wpisano do rejestru tylko owego internatu. Nie wiadomo dlaczego nie wpisano. Obecnie mieści się tam sklep meblowy, ale w każdej chwili właściciel tej nieruchomości może ją zbyć komuś, kto budynek zburzy i w tym miejscu zbuduje np. magazyn materiałów budowlanych. Łomot palet z cementem, zrzucanych przez podnośniki widłowe o 7. rano... Boskie.

Natomiast mieszkańcy osiedla po drugiej stronie ulicy - mają przerąbane, jeśli chcieliby coś tam sobie wyremontować według ochoty; wymienić okna, balustradę na tarasie, dachówki, czy elewację budynku.

Może na tym poprzestanę.

Był wstęp niejako historyczny; przejdźmy więc do fotoceramiki. Za chwilę, bo jak już wspomniałem na początku - fotografia zawsze moją pierwszą pasją była.

Pierwszy aparat - enerdowską taxonę - mam do dziś. Była bardzo wydajna, bo zamiast 36. klatek, robiła 50. 24x24. Ciekawa optyka. Mam też kilka przedwojennych staroci, nadających się tylko do muzeum techniki.

Po nieudanym warszawskim flircie z Elektroniką, rozglądałem się za studiami zbliżonymi do moich zainteresowań. Geodezja i Kartografia PW miała podwydział związany z fotografią techniczną, ale jedyne najbliższe studium ogarniające całość tematu; fotografię we wszystkich jej aspektach - mieściło się w Pradze... W czeskiej Pradze.

Skończyłem jednak SiMR, bo jak tu już kiedyś wspomniałem - mój amerykański stryj, który mieszkał w Hamtramck i pracował w GM - łudził mnie perspektywą odbycia stażu w USA. Nic z tego nie wyszło. Niskopłatna w prlu praca konstruktora (moja kreślarka zarabiała więcej niż ja, a narzędziowiec wykonujący moje prototypy - dużo więcej) zmusiła mnie do rezygnacji z państwowej posady.

Zająłem się metalizacją próżniową. Kilka lat jakoś to szło, ale moja rzemieślnicza instalacja nie wytrzymała konkurencji z importowaną masówką.

Przez te wszystkie zmarnowane lata zgromadziłem stosy polskiej i czeskiej literatury fotograficznej. Szukałem informacji o fotografii na materiałach nietypowych. Jedną z książek, którą chętnie odstąpię komuś, kto się pasjonuje pokrewnymi tematami, jest album: Techniki ceramiki artystycznej. Autor: Pravoslav Rada. WAiF, Warszawa 1993.

 Zagadałem się; wybaczcie Szanowni.

 Ciąg dalszy nastąpi, jeśli taka będzie Wasza wola.